Çocuk korumalı priz, yuvalarının arkasında yaylı koruma perdesi bulunan prizdir. Bu perde yalnız fişin iki pimi aynı anda ve düz biçimde itildiğinde açılır; tek deliğe yapılan baskıda kapalı kalır. Böylece bir çocuğun yuvaya tel, toka ya da anahtar gibi metal bir cisim sokması zorlaşır. Bu özellik hem duvardaki sıva altı prizlerde hem de kablolu ve kablosuz çoklu prizlerde bulunabilir.
Çocuk koruması nasıl çalışır?
Standart bir prizde yuvalar açıktır ve içerideki metal kontaklara ince bir cisimle ulaşılabilir. Çocuk korumalı modelde yuvaların hemen arkasında plastik bir perde durur. İki pim birlikte bastırdığında perde yana kayar ve fiş yerine oturur. Fiş çekildiğinde perde kendiliğinden kapanır; kullanıcının ayrıca bir şey yapması gerekmez.
Bu düzen kontaklara erişimi zorlaştırır, ama prizi tek başına güvenli hâle getirmez. Yarıya kadar takılı bırakılmış bir fiş, ezilmiş bir kablo ya da hatalı yapılmış bir bağlantı ayrı risklerdir ve çocuk koruması bunları gidermez.
Çocuk korumalı priz çeşitleri
Sıva altı çocuk korumalı priz
Duvardaki kasaya monte edilen mekanizmadır ve mevcut prizin yerine takılır. Örneğin Viko Karre çocuk korumalı kapaklı priz açılır kapak da içerir; aynı serinin kapaksız çocuk korumalı modelinde ise yalnız yuva içindeki koruma bulunur. Bu iki modelde dış dekoratif çerçeve pakete dahil değildir, çerçeve ayrıca seçilir. Seriye ait mekanizmaları sıva altı priz koleksiyonunda karşılaştırabilirsiniz.
Kapaklı ve kapaksız model farkı
Kapak ile çocuk koruması farklı özelliklerdir. Kapak, priz kullanılmadığında yuvaların önünü örter. Çocuk koruması ise yuvanın içindedir ve kapak açıkken de çalışır. Bir model kapaklı olup çocuk korumasız, bir başkası kapaksız ama çocuk korumalı olabilir. Ürün bilgisinde iki özelliği ayrı ayrı kontrol edin.
Çocuk korumalı çoklu priz
Yerde duran grup prizler çocukların en kolay ulaştığı noktalardır. Viko'nun grup prizlerinden birçoğunun adında "Çocuk Korumalı" ya da kısaca "Ç.K." ibaresi geçer; Viko üçlü 2 USB'li çocuk korumalı çoklu priz bunlardan biridir. Kablosuz çoklu priz grubundaki modellerde ise "kablosuz" ifadesi gövdenin kablo takılmadan geldiğini anlatır; kullanmadan önce gövdeye kablo bağlanması gerekir.
Akıllı priz ve çocuk kilidi
Bazı akıllı prizlerde "çocuk kilidi" adıyla bir özellik yer alır. Örneğin Ttec Wi-Fi akıllı priz için üretici, çocuk kilidinin nasıl etkinleştirildiğini kullanım kılavuzunda anlatır. Bu tür bir kilidin yuva içindeki mekanik perdeyle aynı şey olduğunu varsaymayın; çalışma biçimini modelin kılavuzundan okuyun.
Hangi priz nereye uygun?
| Kullanım yeri | Değerlendirilecek seçenek | Dikkat edilecek nokta |
|---|---|---|
| Çocuk odası ve salondaki duvar prizleri | Sıva altı çocuk korumalı mekanizma | Mevcut kasa ve çerçeve serisiyle uyum |
| Uzun süre kullanılmayan duvar prizleri | Kapaklı çocuk korumalı mekanizma | Kapak ile çocuk koruması ayrı özelliktir |
| Televizyon ünitesi, masa altı | Çocuk korumalı çoklu priz | Bağlanan cihazların toplam yükü, kablonun geçtiği yol |
| Yere yakın, sık fiş takılan noktalar | Anahtarlı ve çocuk korumalı grup priz | Anahtarın ve kablonun çocuğun eline geçmeyeceği yerleşim |
Seçerken nelere bakılmalı?
- Seri ve ölçü uyumu: Sıva altı prizi değiştirecekseniz yeni mekanizmanın mevcut kasaya ve kullanacağınız çerçeveye uyduğunu kontrol edin. Farklı seri ve markaların mekanizma ile çerçeveleri çoğu zaman birbirine uymaz.
- Topraklama: Çocuk koruması ile topraklama birbirinden bağımsızdır. Ürünün topraklı olup olmadığını adından ve açıklamasından ayrıca okuyun.
- Kapak ihtiyacı: Kullanılmayan prizlerin önünün kapalı durmasını istiyorsanız kapaklı modeli seçin.
- Paket adedi: Sıva altı mekanizmalar tek adet ya da çoklu paket olarak satılabilir. Evin tamamını değiştirecekseniz kaç priz noktası olduğunu önceden sayın.
- Anma değerleri: Akım ve gerilim değerlerini ürünün etiketinden ve teknik bilgisinden kontrol edin; bağlanacak cihazların gereksinimiyle karşılaştırın.
Prizinizin çocuk korumalı olup olmadığını nasıl anlarsınız?
Prize ışık tutarak yuvaların içine bakın. Çocuk korumalı modelde yuvaların hemen arkasında plastik bir yüzey görünür ve delikler dipte kapalıdır; standart prizde ise içerideki metal kontaklar doğrudan görülür. Emin olamıyorsanız ambalajı veya mekanizmanın üzerindeki ürün kodunu üreticinin bilgileriyle karşılaştırın. Yuvaları test etmek için içeriye hiçbir zaman tel, tornavida ya da başka bir cisim sokmayın.
Yeni bir mekanizma alırken de aynı ayrımı yapın: ürün adında ya da açıklamasında çocuk koruması açıkça belirtilmiyorsa bu özelliğin bulunduğunu varsaymayın.
Montaj ve değişim
Duvardaki bir prizi çocuk korumalı bir modelle değiştirmek, eski mekanizmayı söküp yenisini aynı kablolara bağlamak demektir. Çocuk koruması bağlantı düzenini değiştirmez; faz, nötr ve toprak kabloları standart bir prizdeki gibi bağlanır. Bu işe başlamadan önce sigortayı kapatın ve gerilim olmadığını uygun bir cihazla doğrulayın. Kabloların durumundan ya da bağlantıdan emin değilseniz değişimi yetkin bir elektrikçiye yaptırın.
Sık yapılan hatalar
- Prize takılan plastik tıkaçları kalıcı koruma saymak. Tıkaçlar kolayca çıkarılabilir ve takılmayı unutabilirsiniz; yuva içindeki perde ise her zaman yerindedir.
- Kapaklı prizi çocuk korumalı sanmak. Kapak açık bırakıldığında koruma yoksa yuva yine açıktır.
- Çocuk korumalı çoklu prizi yerde, kablosu açıkta bırakmak. Kablo çekildiğinde priz ve bağlı cihaz düşebilir; kabloyu mobilya arkasından geçirin.
- Çoklu prizleri birbirine takarak çıkış sayısını artırmak. Bu, yükü ilk prizde ve duvar prizinde toplar.
- Çatlamış, gevşemiş ya da yuvaları kararmış bir prizi kullanmaya devam etmek. Bu belirtiler ısınma veya hasar işaretidir; prizi kullanmayı bırakıp kontrol ettirin.
Sık sorulan sorular
Çocuk korumalı prize fiş takmak zor mu?
İlk kullanımlarda biraz daha fazla kuvvet gerekebilir. Fişi eğmeden, iki pimi aynı anda düz iterek takın; eğik takılan fiş perdeyi açmayabilir.
Mevcut prize sonradan çocuk koruması eklenebilir mi?
Yuva içindeki perde mekanizmanın parçasıdır, sonradan eklenmez. Kalıcı çözüm için mekanizmanın çocuk korumalı bir modelle değiştirilmesi gerekir.
Çocuk korumalı priz topraklı olmak zorunda mı?
Hayır, iki özellik birbirinden bağımsızdır. Topraklı bir model istiyorsanız ürün adında ve açıklamasında topraklı ibaresini ayrıca arayın.
Ç.K. ne anlama gelir?
Ürün adlarında yer darlığı nedeniyle kullanılan bir kısaltmadır ve modelin yuvalarında koruma perdesi bulunduğunu belirtir. Özelliğin ayrıntısını ilgili ürünün açıklamasından kontrol edin.
