Asetat kalemi; asetat film, CD, cam, plastik ve metal gibi pürüzsüz ve mürekkep emmeyen yüzeylere yazmak için üretilmiş bir marker türüdür. Sıradan tükenmez ya da keçeli kalemin kaydığı veya bulaştığı bu yüzeylerde mürekkebi kısa sürede kurur ve yüzeye tutunur. Adını, tepegöz sunumlarında kullanılan şeffaf asetat yapraklardan alır.
Asetat kalemi ne işe yarar?
Tepegöz artık pek kullanılmasa da asetat kalemi ofiste, depoda ve atölyede işaretleme kalemi olarak yerini koruyor. En sık kullanıldığı işler şunlardır:
- CD ve DVD yüzeyine içerik ya da tarih yazmak,
- plastik saklama kutularını, arşiv kutularını ve klasör sırtlarını etiketlemek,
- cam kavanoz, şişe ve saklama kaplarını işaretlemek,
- şeffaf film ya da laminasyonlu kâğıt üzerinde not almak,
- metal ve plastik parçalara kesim ya da montaj işareti koymak.
Hangi yüzeylere yazdığı modele göre değişir. Örneğin Bigpoint asetat kalemlerinin ürün bilgisinde CD, asetat, plastik, cam ve metal gibi yüzeyler sayılır. Kaplamalı, tozlu ya da yağlı bir yüzeyde sonuç farklı olabileceği için asıl işaretten önce küçük bir köşede deneme yapmak iyi bir alışkanlıktır.
Kalıcı ve suda çözünür asetat kalemi farkı
Asetat kalemleri mürekkebine göre iki gruba ayrılır:
- Kalıcı (permanent) asetat kalemi: Kuruduktan sonra suyla silinmez. Uzun süre durması gereken etiketler, CD yazıları ve depo işaretleri için seçilir.
- Suda çözünür (non-permanent) asetat kalemi: Nemli bir bezle silinir. Aynı asetatın ya da laminasyonlu kartın tekrar tekrar kullanılacağı ders ve sunum çalışmalarında tercih edilir.
Hangi gruba girdiği kalemin gövdesinde ve ürün bilgisinde belirtilir. Bu yazıda örnek verdiğimiz asetat kalemleri kalıcı mürekkeplidir. Bazı kalıcı modellerin arka kapağında asetat üzerindeki yazıyı düzeltmek için özel bir silgi bulunur; örneğin Kraf 260 M siyah asetat kaleminin arka kapağında asetat silgisi yer alır. Faber-Castell Multimark permanent kalemlerin arka bölümünde de entegre bir silgi vardır.
Uç tipleri: S, M, yuvarlak ve kesik uç
Asetat kalemlerinde uç genellikle harfle gösterilir. S (ince) küçük yazılar için, M (orta ya da standart) genel işaretleme için kullanılır; kesik ve kalın uçlar ise koli ve geniş yüzeylerde iri yazı içindir. Harf bir uç sınıfıdır, çizgi kalınlığının milimetre değeri markadan markaya değişebilir. Bu yüzden ölçüyü ürün bilgisinden okumak gerekir.
| Uç | Mağazadaki örnek | Uygun iş |
|---|---|---|
| İnce (S) | Bigpoint Asetat Kalemi, İnce Uçlu (S), 0.3 mm | CD yazısı, küçük etiket, şeffaf film üzerinde ayrıntılı not |
| Standart (M) | Bigpoint Asetat Kalemi, Standart Uçlu (M), 1.0 mm; Kraf 260 M | Kutu, dosya sırtı ve genel işaretleme |
| Yuvarlak uç | Bigpoint Asetat Kalemi, Yuvarlak Uç | Her yönde aynı kalınlıkta çizgi isteyen işaretler |
| Kesik uç | Bigpoint Asetat Kalemi, Kesik Uç; Bigpoint Jumbo Asetat Kalemi | Koli ve büyük etiket; ucun kenarı ince, geniş yüzü kalın çizgi verir |
Küçük yazılar için 0.3 mm S uçlu Bigpoint asetat kalemi gibi ince bir model, koli ve raf etiketleri için kesik uçlu bir marker daha okunaklı sonuç verir. Bütün seçenekleri renk ve uca göre kalıcı marker ve asetat kalemi koleksiyonunda karşılaştırabilirsiniz. Yalnız Bigpoint modellerine bakmak isterseniz Bigpoint kalıcı marker ve asetat kalemleri sayfası aramayı kısaltır.
Beyaz asetat kalemi ne zaman gerekir?
Siyah, mavi, kırmızı ve yeşil asetat kalemleri açık renkli ve şeffaf yüzeylerde iyi okunur. Siyah plastik, koyu cam, siyah karton ya da koyu renkli metal üzerinde ise koyu mürekkep kaybolur; bu durumda beyaz ya da metalik renkli bir işaret kalemi gerekir. Koyu zeminde okunacak kadar örten beyaz yazı genellikle boyaya benzeyen mürekkep kullanan paint marker sınıfında bulunur.
Örneğin Bigpoint ince uçlu beyaz paint marker, üreticinin tanımına göre metal, cam, plastik ve ahşap gibi yüzeylerde kullanılır; gövdesindeki bilye sayesinde mürekkebi akıtmak için kullanmadan önce sallanır. Aynı serideki altın ve gümüş renkler de koyu yüzeylerde benzer amaçla seçilir. Beyaz kalemle yazdıktan sonra yazının tamamen kurumasını bekleyin; boyaya benzeyen mürekkep normal asetat mürekkebinden daha geç kuruyabilir.
Asetat kalemi nasıl kullanılır?
- Yüzeyi temizleyin. Toz, parmak izi ve yağ mürekkebin tutunmasını zayıflatır.
- Kalemi bastırmadan, ucu yüzeye hafifçe değdirerek yazın. Fazla baskı ucu ezer ve çizgiyi kalınlaştırır.
- Yazıya kuruyana kadar dokunmayın. Şeffaf filmleri üst üste koyacaksanız birkaç saniye bekleyin.
- Kullandıktan sonra kapağı hemen kapatın. Kalıcı mürekkep açık havada çabuk kurur ve uç sertleşir.
Kalıcı mürekkebi cam gibi pürüzsüz bir yüzeyden kaldırmak için alkollü bir temizleyici çoğu zaman işe yarar. Boyalı, baskılı ya da kaplamalı yüzeylerde temizleyici kaplamayı da etkileyebilir; önce görünmeyen bir noktada deneyin.
Sık yapılan hatalar
- Beyaz tahtada asetat kalemi kullanmak: Kalıcı asetat kalemi kuru silgiyle çıkmaz. Silinip yeniden yazılacak tahta için tahta kalemi seçin.
- Tekrar kullanılacak asetata kalıcı kalemle yazmak: Aynı yaprağı her derste yeniden dolduracaksanız suda çözünür kalem ya da silgili bir model işinizi kolaylaştırır.
- Uç harfine göre ölçü varsaymak: Bir markanın M ucu başka bir markanın M ucuyla aynı kalınlıkta olmayabilir. Milimetre bilgisini ürün sayfasından okuyun.
- Koyu yüzeye koyu kalem seçmek: Siyah kutu ve koyu cam için beyaz ya da metalik kalem gerekir.
- Kapağı açık bırakmak: Masada kapaksız kalan asetat kalemi kısa sürede kurur.
Sık sorulan sorular
Asetat kalemi ile permanent marker aynı şey mi?
Kalıcı asetat kalemi bir tür permanent markerdır. Fark çoğunlukla uçtadır: asetat kalemleri ince ve orta uçlu olur, kesik uçlu kalın markerlar ise koli ve geniş yüzeylere uygundur. Yüzey listesi ve uç ölçüsü için ürün bilgisine bakın.
Asetat kalemi silinir mi?
Suda çözünür modeller nemli bezle silinir. Kalıcı modeller suyla çıkmaz; bazılarının arka kapağındaki silgi asetat üzerindeki yazıyı düzeltmek içindir. Cam gibi pürüzsüz yüzeylerde alkollü bir temizleyici de kullanılabilir.
Beyaz asetat kalemi hangi yüzeylerde kullanılır?
Beyaz mürekkep en çok koyu renkli plastik, cam, metal ve karton üzerinde işe yarar. Açık renkli ve şeffaf yüzeylerde ise siyah, mavi ya da kırmızı kalemler daha okunaklıdır.
Asetat kalemi kâğıda yazar mı?
Yazar, ancak kalıcı mürekkep ince kâğıdın arkasına geçebilir. Kâğıt üzerinde düzenli not ve çizim için keçeli kalem ya da fineliner daha uygundur.
