Teknik çizim kalemi, kâğıt üzerinde baştan sona aynı kalınlıkta çizgi çeken, ince uçlu ve çoğunlukla pigment mürekkepli bir çizim kalemidir. Uç ölçüsü milimetre olarak kalemin üzerinde yazar ve çizginin kalınlığını belirler. Mimarlık, mühendislik, tasarım ve illüstrasyon gibi çizgi kalınlığının anlam taşıdığı işlerde kullanılır.
Teknik çizim kalemi türleri
Tek kullanımlık çizim kalemleri
Bugün en yaygın tür, metal destekli ince uçlu, kapaklı ve mürekkebi bitince değiştirilen çizim kalemleridir. Bakım gerektirmez, hemen kullanıma hazırdır. Mağazadaki Artline Drawing System ve UNİ Pin 200 kalemleri bu gruptadır. Artline Drawing System kalemlerinde mürekkep su bazlı, pigmentli ve asitsizdir; metal takviyeli uç bileziği cetvel ve şablonla çalışmaya uygundur. UNİ Pin 200 kalemleri de pigment mürekkep kullanır.
Doldurulabilir hazneli teknik kalemler
Geleneksel teknik kalemlerde ince bir metal boru uç ve doldurulabilir bir mürekkep haznesi bulunur; bu kalemler piyasada “rapido” adıyla da bilinir. Çok net çizgi verirler, ancak düzenli temizlik isterler ve uzun süre kullanılmadıklarında mürekkep uçta kuruyabilir. Elle çizimin azaldığı günümüzde çoğu kullanıcı bakım gerektirmeyen tek kullanımlık kalemleri tercih ediyor.
Fırça uçlu çizim kalemi
Fırça uçlu kalemlerde sabit bir çizgi ölçüsü yoktur; çizgi, uygulanan baskıya ve kalemin açısına göre incelip kalınlaşır. Kontur, gölge ve illüstrasyon çalışmalarında teknik kalemlerin yanında kullanılır. Örneğin Artline Drawing System 23FN fırça uçlu çizim kalemi bu amaçla seçilebilir.
Uç ölçüleri ve çizgi kalınlığı
Mağazadaki teknik çizim kalemlerinin adlarında 0,03 mm'den 1,2 mm'ye kadar ölçüler bulunur. Artline Drawing System serisinde 0,03, 0,05, 0,1, 0,2, 0,3, 0,4, 0,5, 0,6, 0,7 ve 0,8 mm; UNİ Pin 200 serisinde 0,03, 0,2, 0,3, 0,5, 0,6, 0,9, 1,0 ve 1,2 mm seçenekleri yer alır. Çizimde hangi ölçünün nerede kullanılacağı genel olarak şöyle gruplanır:
| Çizgi grubu | Örnek ölçüler | Tipik kullanım |
|---|---|---|
| Çok ince | 0,03–0,1 mm | Tarama, doku, küçük ayrıntılar, illüstrasyon |
| İnce | 0,2–0,3 mm | Ölçü ve yardımcı çizgiler, yazılar |
| Orta | 0,4–0,6 mm | Görünen kenarlar ve ana hatlar |
| Kalın | 0,7 mm ve üzeri | Kesit hatları, çerçeve, vurgulu konturlar |
Bu gruplama yalnızca bir başlangıç noktasıdır. Okulunuzun ya da çalıştığınız kurumun çizim standardı farklı kalınlıklar isteyebilir; ödev ve proje çizimlerinde size verilen tabloyu esas alın.
Teknik çizim kalemi nasıl seçilir?
Set mi, tek kalem mi?
Yeni başlıyorsanız ince, orta ve kalın gruplardan birer ya da ikişer kalem çoğu çizim için yeterlidir. Hazır bir set bu ölçüleri tek pakette toplar; örneğin UNİ Pin 200 5'li teknik çizim kalem seti beş siyah kalemden oluşur. Setteki uç ölçülerini ürün sayfasından kontrol edin. Biten bir kalemi tamamlarken aynı seriden ve aynı ölçüden almak, çizimdeki çizgilerin birbirine uymasını sağlar.
Mürekkep türü
Pigment mürekkepler, genel olarak boya esaslı mürekkeplere göre ışıkta daha geç solar ve kuruduktan sonra kâğıtta daha kararlı kalır. Asitsiz mürekkep ise arşivlenecek çizimler için tercih edilir. Belirli bir modelin suya ve ışığa dayanımını ürün bilgisinden kontrol edin.
Renk
Teknik çizimlerin büyük kısmı siyahla yapılır. Renkli kalemler, yardımcı çizgileri ya da revizyonları ayırmak için kullanılır; örneğin Artline Drawing System 231 serisinde 0,1 mm mavi kalem de bulunur.
Marka ve seri
Aynı seriden kalemler benzer gövde ve kapak yapısına sahip olduğu için çizim takımı oluşturmayı kolaylaştırır. Seçenekleri Artline teknik çizim kalemleri ve UNİ teknik çizim kalemleri sayfalarında ayrı ayrı, bütün modelleri ise teknik çizim kalemi koleksiyonunda birlikte görebilirsiniz.
Teknik çizim kalemi nasıl kullanılır?
- Önce kurşunla taslak çizin. İnce ve açık bir taslak için versatil kalem kullanılabilir; örneğin Rotring 500 0,5 mm versatil kalem teknik çizim için tasarlanmış sabit uç kılavuzuna sahiptir.
- Kalemi kâğıda dik tutun ve bastırmayın. Fazla baskı ince uçları ezer, çizgi kalınlaşır ve kenarları dağılır.
- Cetvel ve gönyeyle çizerken mürekkebin sızmasını önleyin. Kenarı kâğıttan hafifçe yükseltilmiş bir cetvel kullanın ya da cetveli ters çevirin; cetveli kaydırmadan önce çizginin kurumasını bekleyin. Cetvel, gönye ve şablon seçenekleri ölçüm aleti ve teknik malzeme koleksiyonundadır.
- Kurşun izlerini mürekkep kuruduktan sonra silin. Erken silmek mürekkebi kâğıda yayar.
- Kapağı her kullanımdan sonra kapatın. İnce uçlar açık havada çabuk kurur.
Sık yapılan hatalar
- Tek ölçüyle bütün çizimi bitirmek: Bütün çizgilerin aynı kalınlıkta olması çizimi okumayı zorlaştırır.
- En ince uçlara sertçe bastırmak: 0,03 ve 0,05 mm gibi uçlar hafif dokunuşla çalışır.
- Pürüzlü kâğıt kullanmak: Lifli yüzey ince uçları aşındırır ve çizgi kenarlarını dağıtır; pürüzsüz çizim kâğıdı tercih edin.
- Farklı serileri karıştırmak: Aynı ölçüdeki iki farklı markanın çizgisi birebir aynı görünmeyebilir.
Sık sorulan sorular
Teknik çizim kalemi ile fineliner arasındaki fark nedir?
İkisi de ince uçlu kalemlerdir. Teknik çizim kalemleri milimetreyle belirtilen sabit çizgi ölçüleri ve çoğunlukla pigment mürekkeple sunulur. Fineliner ise not, ajanda ve renkli çizim için tasarlanır ve çoğu zaman tek bir uç ölçüsüyle gelir.
Yeni başlayan biri hangi ölçülerle başlamalı?
Çok ince ya da ince gruptan bir kalem, orta gruptan bir kalem ve kalın gruptan bir kalem çoğu ödev için yeterlidir. Okulunuz bir ölçü tablosu verdiyse ona göre tamamlayın.
Teknik çizim kalemi kurursa ne yapılır?
Kapağı uzun süre açık kalan tek kullanımlık bir kalem çoğu zaman eski akışına dönmez. En etkili önlem, kapağı her kullanımdan sonra kapatmak ve kalemi uç aşağı bırakmamaktır.
Teknik çizimde kurşun kalem kullanılır mı?
Evet. Taslak ve bazı ödevler kurşun kalemle çizilir. Bu iş için HB ya da H gibi orta-sert uçlu 0,3 veya 0,5 mm versatil kalemler sık tercih edilir.
